ELEKTRİK PİYASASINDA TOPLAYICILIK FAALİYETİ YÖNETMELİĞİ

(1) Bu Yönetmeliğin amacı;
toplayıcıların elektrik piyasasında yürütebileceği faaliyetler ile toplayıcılık
faaliyeti kapsamında yürütülecek işlemlere ilişkin usul ve esasların
düzenlenmesidir.
Kapsam

(1) Bu Yönetmelik;
toplayıcıların ilgili mevzuat kapsamında organize toptan elektrik piyasası ve
ikili anlaşma faaliyetlerine katılımlarının belirlenmesi, elektrik piyasasında
toplayıcılık faaliyeti kapsamında yürütülecek işlemlere ilişkin tarafların
görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları kapsar.
(2) 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği
kapsamında, on yıl alım garantisini doldurmamış olan lisanssız elektrik üretim
tesisleri ile OSB tüzel kişiliğine ait lisanssız elektrik üretim tesisleri ve
OSB üretim lisansına sahip tüzel kişiler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013
tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 12/A maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Dengeleme bölgesi: Toplayıcılık faaliyeti
kapsamında yan hizmetler ve/veya dengeleme güç piyasasında faaliyette bulunmak
isteyen üretim, tüketim tesisleri ve/veya elektrik depolama ünitesi/tesisinin
birlikte yer aldığı TEİAŞ tarafından belirlenen şebekenin bölümünü,
b) Elektrik depolama tesisi: Elektrik enerjisini
başka bir enerji türüne çevirerek depolayabilen ve depolanan enerjiyi
kullanılmak üzere tekrar elektrik enerjisine çevirerek sisteme verebilen tesisi,
c) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun,
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Cumhurbaşkanı Kararı, yönetmelik, tebliğ, lisans,
genelge ve Kurul kararlarını,
ç) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
d) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
e) Organize toptan elektrik piyasası: Elektrik
enerjisi, kapasitesi ya da bunların türev ürünlerinin toptan alış-satışının
gerçekleştirildiği; ikili anlaşmalar piyasası ya da piyasa ve/veya sistem
işletmecisi tarafından organize edilen vadeli elektrik piyasası, gün öncesi
piyasası, gün içi piyasası, dengeleme güç piyasası, yan hizmetler gibi elektrik
piyasalarını,
f) Şebeke işletmecisi: 36 kV ve altındaki şebeke için
ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi, 36 kV üstü şebeke için TEİAŞ’ı,
g) Şebeke kullanıcısı: İletim veya dağıtım şebekesine
bağlı kullanıcıyı,
ğ) Tedarik: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin
toptan veya perakende satışını,
h) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
ı) Toplayıcı: Bir veya birden fazla şebeke
kullanıcısı ile söz konusu şebeke kullanıcıları adına elektrik piyasasında
toplayıcılık faaliyeti yürütmek üzere anlaşma imzalamış olan toplayıcı lisansı
veya lisansına dercedilmek kaydıyla tedarik lisansı sahibi tüzel kişiyi,
i) Toplayıcılık: Toplayıcı tarafından bir veya birden
fazla şebeke kullanıcısının üretim ve/veya tüketimlerinin birleştirilerek
işletilmesi kapsamında gerçekleştirilen piyasa faaliyetini,
j) Toplayıcılık hizmeti anlaşması: Toplayıcılar ile
üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, serbest tüketiciler, müstakil depolama
tesisi sahibi tüzel kişiler ve Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim
Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler arasında
özel hukuk hükümlerine tabi olarak, toplayıcıların söz konusu şebeke
kullanıcıları adına elektrik enerjisi ve/veya kapasitesini alıp satmasına ve
yan hizmetlere ilişkin tedarik süreçlerine katılabilmesine dair yapılan ve
Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmayı,
k) Yan hizmetler: 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde
tanımlanan yan hizmetleri,
l) YEKDEM: Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir
enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi
tüzel kişilerin bizzat veya toplayıcı aracılığıyla ve LÜY kapsamında
yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan kişilerin bölgelerinde
bulundukları görevli tedarik şirketleri veya toplayıcı aracılığıyla
faydalanabileceği fiyatlar, süreler, miktarlar ve bunlara yapılacak ödemelere
ilişkin usul ve esasları içeren destekleme mekanizmasını,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçen ve birinci fıkrada yer
almayan tanımlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplayıcılık Faaliyeti ile Tüketim ve
Elektrik Üretim Tesislerinin
Toplayıcılık Faaliyetine Katılımlarına
İlişkin Genel Esaslar
Toplayıcılık faaliyetine ilişkin genel
esaslar

(1) Toplayıcı, toplayıcılık
faaliyeti kapsamında yapacağı piyasa faaliyetleri için ilgili şebeke
kullanıcıları ile toplayıcılık hizmeti anlaşması imzalar.
(2) Toplayıcı, organize toptan elektrik piyasası
faaliyetlerine, piyasa işletmecisi ile ilgili piyasa katılım anlaşmalarını
ve/veya şebeke işletmecisi ile yan hizmet anlaşmalarını yapmak suretiyle
katılır.
(3) Toplayıcılık faaliyeti lisansına derç edilmiş
olan tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler elektrik tedarik etmek üzere
anlaşmalı oldukları ve portföylerinde yer alan şebeke kullanıcıları ile
toplayıcılık hizmeti anlaşması yapamazlar.
(4) Toplayıcı, toplayıcı lisansı veya lisansına
dercedilmek kaydıyla tedarik lisansı kapsamındaki toplayıcılık faaliyetine
ilişkin toptan satış faaliyetinde bulunamaz. Ancak portföyünü dengelemek
amacıyla yapmış olduğu alış ve satışlar bu kapsamda değerlendirilmez.
(5) Toplayıcı, portföyünde yer alan serbest
tüketiciler için elektrik enerjisi tedariki yapabilir. Toplayıcının, tüketim
tesislerini portföyüne eklemesi durumunda söz konusu tüketim tesisleri için
elektrik enerjisi tedarikinin ilgili toplayıcı tarafından yapılması esastır.
Ancak talep tarafı katılımı hizmeti sunan toplayıcı, porföyünde yer alan
tüketim tesislerinin elektrik enerjisi ve/veya kapasitesini tedarik etmek
istememesi halinde, portföyünde yer alan tüm tüketim tesislerinin tedarikçileri
ile mevcut anlaşmaları devam eder.
(6) Toplayıcı, ilgili şebeke işletmecisine başvuru
yapmak suretiyle portföyünde yer alan şebeke kullanıcılarını, uygun donanım ile
teçhizat ve altyapıları ile anlık üretim ve/veya tüketim verilerini
izleyebilir, analiz ve raporlama yapabilir.
(7) Toplayıcı, anlaşmalı olduğu kullanıcıların üretim
ve/veya tüketim programlarını yönetir. Söz konusu kullanıcılar adına elektrik
enerjisi ve/veya kapasitesinin alınıp satılmasına ilişkin piyasa işlemlerini
yürütür ve yan hizmetlere ilişkin tedarik süreçlerine katılabilir.
(8) Toplayıcı, portföyünde yer alan şebeke
kullanıcıları adına teminat ve dengesizlik de dahil olmak üzere, piyasa
işlemlerine ilişkin ilgili mevzuat kapsamındaki tüm yükümlülüklerin yerine
getirilmesinden sorumludur.
(9) Toplayıcı, portföyünde üretim ve tüketim
tesisleri ile elektrik depolama tesislerine ayrı ayrı veya birlikte yer
verebilir.
(10) TEİAŞ, en az iki ay öncesinden piyasa
katılımcılarına ve Kuruma bildirmek koşuluyla dengeleme bölgelerini
değiştirebilir.
Toplayıcılık faaliyeti yürütebilecek kişiler

(1) Elektrik piyasasında
toplayıcılık faaliyeti, toplayıcı lisansı veya lisansına dercedilmek kaydıyla
tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından yürütülür.
(2) Toplayıcılık faaliyeti yürütecek tüzel kişilere
lisans verilmesine, tadil edilmesine ve lisansa ilişkin diğer işlemlerde
2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası
Lisans Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.
Tüketim tesislerinin toplayıcılık faaliyetine
katılımına ilişkin genel esaslar

(1) Toplayıcı, dağıtım veya
iletim şebekesine bağlı tüketim tesislerini kendi portföyünde toplayabilir.
(2) Toplayıcı, talep tarafı katılımı kapsamında
portföyüne aldığı tüketim tesislerinin aynı zamanda enerji tedarikini de
gerçekleştirir. Toplayıcı, talep tarafı katılımı kapsamında portföyüne aldığı
tüketim tesislerinin enerji tedarik faaliyetini yürütmek istememesi halinde, bu
hususu Piyasa İşletmecisine PYS üzerinden bildirir. Toplayıcı, söz konusu
tüketim tesislerinin;
a) Enerji tedarikini gerçekleştirirken sonradan bu
faaliyeti yürütmek istememesi,
b) Portföy oluşturma aşamasında veya sonrasındaki bir
aşamada enerji tedarik faaliyetini yürütmek istememiş olmasına rağmen sonradan
bu faaliyeti gerçekleştirmek istemesi,
durumunda 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği
hükümleri uyarınca Piyasa İşletmecisine PYS üzerinden bildirir.
(3) Toplayıcıların, talep tarafı katılımı hizmeti
kapsamında aldıkları talimat doğrultusunda portföylerinde yer alan tüketim
tesislerinde değiştirilen yükten kaynaklı olarak oluşabilecek dengesizlik
maliyetleri nedeniyle toplayıcılar ve/veya tüketim tesisleri ile söz konusu
tüketim tesisinin tedarikçisi arasında doğan uyuşmazlıklar özel hukuk hükümleri
çerçevesinde çözülür.
(4) Toplayıcı portföyünde aynı dengeleme bölgesinde
yer alan tüketim tesisleri, ilgili mevzuatta yer alan şartları sağlaması
halinde,  dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi niteliğindedir.
(5) Tüketim tesisleri, dağıtım ve iletim şebekesine
bağlı olma durumlarına ve dengeleme bölgesine göre ayrı dengeleme birimi
ve/veya yan hizmet birimi olarak kaydedilir.
(6) Bu madde kapsamında tüketim tesislerinin
dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak kabul edilebilmeleri için
ihtiyaç duyulması halinde TEİAŞ tarafından ilave kriterler belirlenebilir.
(7) Toplayıcı portföyünde yer alan tüketim tesisleri,
toplayıcı tarafından talep edilmesi halinde bu madde ve ilgili mevzuat
kapsamında dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak kaydedilebilir.
Ancak enerji tedariki toplayıcı tarafından sağlanmayan tüketim tesisleri,
dengeleme birimi olarak kaydedilmezler ve dengeleme güç piyasasına
katılamazlar.
Lisanslı elektrik üretim tesislerinin toplayıcılık
faaliyetine katılımına ilişkin genel esaslar

(1) Toplayıcı, dağıtım veya
iletim şebekesine bağlı lisanslı ve işletmedeki elektrik üretim tesisleri ile
9/5/2021 tarihli ve 31479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik
Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği kapsamındaki elektrik depolama
ünitesi ve/veya tesislerini kendi portföyünde toplayabilir.
(2) Toplayıcı, işletmedeki elektriksel kurulu gücü
100 MW ve altında olan lisanslı elektrik üretim tesislerini portföyüne
alabilir.
(3) Toplayıcı portföyünde yer alan elektrik üretim
tesisleri, ilgili mevzuatta yer alan şartları sağlamaları halinde dengeleme
birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak değerlendirilir.
(4) Toplayıcı portföyünde aynı dengeleme bölgesinde
yer alan ve dengeleme birimi olmayan işletmedeki elektriksel kurulu gücü 100 MW
ve altında olan lisanslı elektrik üretim tesisleri, ilgili mevzuatta yer alan
şartları sağlamaları halinde dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak
kabul edilir.
(5) Üretim tesisleri, dağıtım veya iletim şebekesine
bağlı olma durumlarına göre ayrı dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi
olarak kaydedilir.
(6) Bu madde kapsamında lisanslı elektrik üretim
tesislerinin dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak kabul
edilebilmeleri için TEİAŞ tarafından ilave kriterler belirlenebilir.
(7) Toplayıcı tarafından talep edilmesi halinde,
portföyünde yer alan lisanslı elektrik üretim tesisleri, ilgili mevzuat
kapsamında belirtilen koşulları sağlamak kaydıyla, bu madde kapsamında
dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak kaydedilebilir.
Lisanssız elektrik üretim tesislerinin
toplayıcılık faaliyetine katılımına ilişkin genel esaslar

(1) Toplayıcı, dağıtım veya
iletim şebekesine bağlı olan ve on yıllık alım garantisini doldurmuş olan
lisanssız elektrik üretim tesislerini, ihtiyaç fazlası enerjisini yönetmek
üzere kendi portföyünde toplayabilir.
(2) Lisanssız elektrik üretim tesisleri için tesis
bazında herhangi bir kurulu güç limiti uygulanmaz. Ancak gerekmesi halinde
Kurul, alt ve/veya üst kurulu güç limiti belirleyebilir.
(3) Toplayıcı portföyünde ve aynı dengeleme
bölgesinde yer alan lisanssız elektrik üretim tesisleri, ilgili mevzuatta yer
alan şartları sağlamaları halinde dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi
olarak kabul edilir.
(4) Lisanssız elektrik üretim tesisleri, dağıtım veya
iletim şebekesine bağlı olma durumlarına göre ayrı dengeleme birimi ve/veya yan
hizmet birimi olarak kaydedilir.
(5) Lisanssız elektrik üretim tesislerinin dengeleme
birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak kabul edilebilmeleri için TEİAŞ
tarafından ilave kriterler belirlenebilir.
(6) Toplayıcı tarafından talep edilmesi halinde,
portföyünde yer alan lisanssız elektrik üretim tesisleri, ilgili mevzuat
kapsamında belirtilen koşulları sağlamak kaydıyla, bu madde kapsamında
dengeleme birimi ve/veya yan hizmet birimi olarak kaydedilebilir.
Toplayıcılık faaliyetinde portföy limitleri

(1) Toplayıcı portföyünde
elektrik üretim tesisleri yer alması halinde, lisanslı ve lisanssız elektrik
üretim tesislerinin işletmedeki toplam elektriksel kurulu gücü en fazla 2000 MW
olabilir. Toplayıcı portföyünde yer alan lisanssız elektrik üretim tesislerinin
işletmedeki toplam elektriksel kurulu gücünün söz konusu üst sınır içerisindeki
payı 500 MW’ı geçemez.
(2) Lisanslı elektrik üretim tesislerinin, herhangi
bir fatura dönemi içerisinde toplam işletmedeki elektriksel kurulu gücü 2000 MW
sınırını aşması halinde; takip eden fatura dönemi içerisinde bir sonraki fatura
döneminden itibaren geçerli olacak şekilde, belirlenen sınır sağlanana kadar
toplayıcı tarafından, lisanslı elektrik üretim tesisleri portföyden çıkarılır.
Toplayıcı tarafından söz konusu işlemin belirlenen süre içerisinde yapılmaması
halinde, Piyasa İşletmecisi tarafından toplayıcı portföyüne en son dahil olan
lisanslı elektrik üretim tesisinden başlanarak sınır koşulu sağlanana kadar sırasıyla
portföyden çıkarma işlemi gerçekleştirilir. Portföyden çıkarılan lisanslı
elektrik üretim tesisleri, lisans sahibi piyasa katılımcılarının portföyüne
kaydedilir.
(3) Lisanssız elektrik üretim tesislerinin, herhangi
bir fatura dönemi içerisinde işletmedeki elektriksel kurulu gücünün 500 MW’ı
aşması halinde; takip eden fatura dönemi içerisinde bir sonraki fatura
döneminden itibaren geçerli olacak şekilde, belirlenen sınır sağlanana kadar
toplayıcı tarafından, lisanssız elektrik üretim tesisleri portföyden çıkarılır
ve değişiklik hakkında şebeke işletmecisine bilgi verilir. Toplayıcı tarafından
söz konusu işlemin belirlenen süre içerisinde yapılmaması halinde, Piyasa
İşletmecisi tarafından son güncellemeyi yapan şebeke işletmecisine, aşım
miktarından az olmayacak şekilde ilgili portföyden lisanssız üretim tesisinin
çıkarılması için bildirim yapılır. İlgili şebeke işletmecisi bildirimi müteakip
üç iş günü içerisinde, aşımı takip eden ikinci fatura döneminden itibaren
geçerli olacak şekilde, portföy azaltım işlemini gerçekleştirerek güncel
verileri PYS üzerinden Piyasa İşletmecisine bildirir.
(4) Herhangi bir fatura dönemi içerisinde lisanslı ve
lisanssız elektrik üretim tesislerinin toplam işletmedeki elektriksel kurulu
gücünün 2000 MW’ı aşması halinde; takip eden fatura dönemi içerisinde bir
sonraki fatura döneminden itibaren geçerli olacak şekilde, belirlenen sınır
sağlanana kadar toplayıcı tarafından, lisanslı ve/veya lisanssız elektrik
üretim tesisleri portföyden çıkarılır. Toplayıcı tarafından söz konusu işlemin
belirlenen süre içerisinde yapılmaması halinde piyasa işletmecisi tarafından,
toplayıcı portföyüne en son dahil olan lisanslı elektrik üretim tesisinden
başlanarak sırasıyla sınır koşulu sağlanana kadar lisanslı elektrik üretim
tesislerinin portföyden çıkarma işlemi gerçekleştirilir. Portföyden çıkarılan
lisanslı elektrik üretim tesisleri, lisans sahibi piyasa katılımcılarının
portföyüne kaydedilir.
(5) Toplayıcının portföyünde yer alan lisanslı
elektrik üretim tesisinin 8 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan
elektriksel kurulu güç sınırını aşması halinde, ilgili elektrik üretim tesisi
bir sonraki fatura döneminden itibaren geçerli olacak şekilde portföyden
çıkarılır. Portföyden çıkarılan lisanslı elektrik üretim tesisleri, lisans
sahibi piyasa katılımcılarının portföyüne kaydedilir.
(6) Tüketim tesisleri için herhangi bir tüketim
ve/veya sözleşme gücü limiti uygulanmaz. Ancak gerekmesi halinde Kurul
toplayıcı portföyünde yer alan tüketim tesislerinin toplam sözleşme gücü için
limit belirleyebilir.
(7) Müstakil elektrik depolama tesisleri için
işletmedeki toplam elektriksel kurulu güç limiti uygulanmaz. Ancak gerekmesi
halinde Kurul toplayıcı portföyünde yer alan müstakil elektrik depolama
tesislerinin toplam işletmedeki elektriksel gücü için limit belirleyebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Toplayıcıların Elektrik Piyasası
Faaliyetlerine İlişkin Genel Esaslar
Organize toptan elektrik piyasası ve ikili anlaşma
faaliyetlerine katılımlarına ilişkin genel esaslar

(1) Toplayıcı, ilgili mevzuat
kapsamında organize toptan elektrik piyasalarında faaliyette bulunabilir.
(2) Toplayıcı; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
portföyünü dengelemek amacıyla ikili anlaşma imzalayabilir.
(3) Toplayıcı; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde,
portföyünün dengelenmesi ile dengeleme mekanizması ve uzlaştırmaya katılımları
sonucu oluşan alacak ve borçlarının mali açıdan uzlaştırılması ile diğer
hususlara ilişkin hükümlere uymakla yükümlüdür.
Yan hizmetlere katılımlarına ilişkin genel esaslar

(1) Toplayıcı, elektrik
piyasasında yan hizmet faaliyetinde bulunabilir.
(2) Toplayıcı, yan hizmetler kapsamında yürütebileceği
faaliyetleri ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütür.
(3) Toplayıcı; ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde,
elektrik piyasasında yan hizmetler kapsamında sunulan hizmetlerin tedarik
edilmesi, bu hizmetlerin tedarik yöntemi, belgelendirilmeleri, izlenmesi,
kontrolü, incelenmesi, yapılacak ödemelerin gerçekleştirilmesi, taraflara
uygulanacak yaptırımlar ve diğer hususlara ilişkin hükümlere uymakla
yükümlüdür.
(4) Toplayıcı yan hizmetler ve/veya dengeleme güç
piyasasında yürüteceği faaliyetler kapsamında TEİAŞ tarafından talep edilecek
teknik donanım ve verileri sağlamakla yükümlüdür.
Piyasa katılım anlaşmaları uyarınca toplayıcıların
görev, yetki ve sorumlulukları