MADDE 1 — Amaç
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik piyasasında düzenlemeye tabi tarifelerin hazırlanması, incelenmesi, değerlendirilmesi, belirlenmesi, onaylanması, yayımlanması ve revizyonuna ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Kapsam
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik piyasasında düzenlemeye tabi tarifelerin hazırlanması, incelenmesi, değerlendirilmesi, belirlenmesi, onaylanması, yayımlanması ve revizyonuna ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Kapsam
(1) Bu Yönetmelik; iletim, toptan satış, dağıtım, bağlantı, perakende satış, piyasa işletim ve son kaynak tedarik tarifelerine ilişkin usul ve esasları kapsar. Dayanak
(1) Bu Yönetmelik, 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Bağlantı bedeli: Tüketicilerin iç tesisatının dağıtım şebekesine bağlanması için inşa edilen ve 28/1/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği kapsamında belirtilen mesafe sınırları dahilinde olan bağlantı hattı kapsamında katlanılan masraflar ile sınırlı olan bedeli, b) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanını, c) Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini, ç) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım şirketinin lisansında tanımlanan bölgeyi, d) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini, e) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller: Dağıtım hizmetinin sunulması sırasında oluşan maliyetlerden mevzuat kapsamında uygun görülenler dikkate alınarak hesaplanan bedelleri, f) Dağıtım şebekesi: Tüketicilerin iç tesisatını dağıtım sistemine bağlamak üzere tesis edilen bağlantı hatları hariç dağıtım tesisini, g) Dağıtım şirketi: Lisansında tanımlı bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi, ğ) Düzeltme bileşeni: Tarife hesaplamalarına esas öngörülen değerler ile gerçekleşen değerler arasında oluşan farkların güncellenmiş parasal etkilerinin tarifelere yansıtılması için kullanılan kalemleri, h) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini, ı) EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketini, i) Fiyat: Düzenlemeye tabi tarifeler kapsamında belirlenmiş olan bedel veya ücreti, j) Gelir düzenlemesi: Tarifeleri düzenlemeye tabi tüzel kişilerin, ilgili mevzuat uyarınca bir tarife uygulama dönemi için öngörülen gelir ve/veya fiyat tavanlarının belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından yapılan düzenlemeyi, k) Gelir düzenleme takvimi: Tarife uygulama dönemi süresince geçerli olan parametrelerin belirlenmesine dair çalışmalara ilişkin ilgili tebliğde tanımlanan takvimi, l) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya lisansında tanımlanmış bölgede faaliyet göstermek üzere son kaynak tedariki yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik şirketini, m) İkili anlaşmalar: Gerçek ve tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları, n) İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini, o) İletim ek ücreti: İletim tarifesi üzerinden Kurum adına tahsil edilebilecek ücreti, ö) İletim sistemi işletim bedeli: TEİAŞ bünyesindeki Milli Yük Tevzi Merkezi tarafından sunulan hizmet maliyetleri ve yan hizmetler gibi sistem işletimine ilişkin olarak ilgili mevzuat kapsamında uygun görülen maliyetler dikkate alınarak hesaplanan bedeli, p) İletim sistemi kullanım bedeli: İletim hizmetinin sunulması sırasında oluşan maliyetlerden mevzuat kapsamında uygun görülenler dikkate alınarak hesaplanan bedeli, r) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge, Kurul kararları ve lisansları, s) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu, ş) Kullanıcı: İletim veya dağıtım sistemine bağlanan ya da bu sistemleri veya enterkonneksiyon hatlarını kullanan gerçek veya tüzel kişiyi, t) Kullanıcı grubu: Benzer özelliklere sahip olmaları nedeniyle Kurul kararı ile tarife uygulamaları kapsamında bir grup olarak dikkate alınan kullanıcıları, u) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu, ü) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu, v) Lisans: Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için ilgili mevzuat uyarınca verilen izin belgesini, y) Makul getiri: Tarifeleri düzenlemeye tabi tüzel kişilerin tarife konusu faaliyetleri kapsamında uygun görülen ve Kurul tarafından belirlenen getiriyi, z) Parametre: Tarife hesaplamalarında ilgili mevzuat uyarınca uygulanan formüllerde yer alan ve tarife uygulama dönemi süresince geçerli olan değerleri, aa) Perakende satış: Elektriğin tüketicilere satışını, bb) Perakende satış fiyatı: Serbest tüketici niteliğini haiz olmayan tüketicilere enerji tedariki kapsamında uygulanan fiyatı, cc) Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, piyasa işletimi, toptan satış, perakende satış, ithalat ve ihracat faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin iş ve işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını, çç) Piyasa işletim ücreti: Piyasa işletim faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için gereken gelir ihtiyacının karşılanabilmesi kapsamında belirlenen bedeli, dd) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi, ee) Son kaynak tedariki: Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu halde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketicilere elektrik enerjisi tedarikini, ff) Son kaynak tedarik fiyatı: Son kaynak tedariki kapsamında elektrik enerjisi tedarik edilen tüketicilere uygulanan Kurul onaylı bedeli, gg) Son kaynak tüketici grubu: Son kaynak tedariki kapsamında enerji tüketen tüketicilerin Kurul tarafından belirlenecek esaslara göre ayrılması sonucu ortaya çıkan tüketici gruplarını, ğğ) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri, hh) Tarifeleri düzenlemeye tabi tüzel kişiler: EPİAŞ, EÜAŞ, TEİAŞ, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ile görevli tedarik şirketlerini, ıı) Tarife uygulama dönemi: Kurul tarafından onaylanarak belirlenen ve ilgili tarifenin yürürlükte olacağı süreyi, ii) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketleri, jj) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini, kk) Teknik ve teknik olmayan kayıp: Dağıtım sistemine giren enerji ile dağıtım sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktarı arasındaki farkı oluşturan ve maliyeti etkileyen; teknik kayıp ve/veya kaçak kullanım gibi sebeplerden kaynaklanan ve teknik bir sebebe dayanmayan kaybı, ll) Toptan satış: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitesinin tekrar satışı için satışını, mm) TÜFE: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık olarak ilan edilen Tüketici Fiyat Endeksini, nn) Tüketici: Elektriği kendi kullanımı için alan kişiyi, oo) Tüketici grubu: Benzer özelliklere sahip olmaları sebebiyle Kurul kararı ile tarife uygulamaları kapsamında bir grup olarak dikkate alınan tüketicileri, öö) Verimlilik hedefi: Tarifeleri düzenlemeye tabi tüzel kişilerin verimliliğinin arttırılmasının teşvik edilmesi için; yurt içi ve/veya yurt dışı benzer uygulamalar göz önüne alınarak yüzde cinsinden tespit edilen parametre kapsamında belirlenebilecek hedefi, ifade eder. (2) Bu Yönetmelikte geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir. İKİNCİ BÖLÜM Düzenlemeye Tabi Tarifeler Düzenlemeye tabi tarife türleri
(1) Düzenlemeye tabi tarife türleri şunlardır: a) Bağlantı tarifesi. b) İletim tarifesi. c) Toptan satış tarifesi. ç) Dağıtım tarifesi. d) Perakende satış tarifesi. e) Piyasa işletim tarifesi. f) Son kaynak tedarik tarifesi. Bağlantı tarifesi
(1) Bağlantı tarifesi; dağıtım sistemine bağlantı yapılması sebebiyle oluşan ve eşit taraflar arasında ayrım yapılmaması esasına dayalı olarak uygulanacak bağlantı bedeli ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Bağlantı bedeli, şebeke yatırım maliyetlerini kapsamaz; tüketicilerin iç tesisatının dağıtım şebekesine bağlanması için inşa edilen ve Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği kapsamında belirtilen mesafe sınırları dâhilinde olan bağlantı hattı kapsamında katlanılan masraflar ile sınırlıdır. (3) Bağlantı bedeli, elektrik piyasasında bağlantı tarifesinin düzenlenmesine ilişkin olarak Kurum tarafından çıkarılan tebliğ hükümleri esas alınarak hesaplanır. İletim tarifesi
(1) İletim tarifesi; üretilen, ithal veya ihraç edilen elektrik enerjisinin iletim sistemi üzerinden naklinden yararlanan kullanıcılara eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak iletim sistemi kullanım bedeli, iletim sistemi işletim bedeli ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) İletim tarifesi içerisinde yer alan bedeller TEİAŞ’ın faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan sabit ve değişken maliyetlerinin karşılanması ve yatırımların sürdürülmesi için makul bir getiri elde edilmesine izin verecek şekilde iletim tarifesinin düzenlenmesine yönelik olarak Kurum tarafından çıkarılan tebliğ hükümleri esas alınarak hesaplanır. (3) İletim ek ücreti iletim tarifesinde yer alır. İletim ek ücretine esas oran, Kurul tarafından yıllık olarak tespit edilir ve yürürlük tarihi ile birlikte, her yılın 15 Ekim tarihine kadar Resmî Gazete’de yayımlanır. İletim ek ücreti, ödeme bildirimlerinde ayrı olarak gösterilir. Toptan satış tarifesi
(1) Toptan satış tarifesi; dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları ile genel aydınlatma kapsamında EÜAŞ’tan temin edecekleri elektrik enerjisi ve görevli tedarik şirketleri tarafından tarifesi düzenlemeye tabi tüketiciler için EÜAŞ’tan tedarik edilecek elektrik enerjisinin toptan satış fiyatı ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Toptan satış fiyatı, EÜAŞ’ın mali yükümlülükleri esas alınarak Kurul tarafından belirlenir. (3) Dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıpları, genel aydınlatma, görevli tedarik şirketlerinin ise tarifesi düzenlemeye tabi tüketicilere yapacakları satışlar kapsamında EÜAŞ’tan tedarik edecekleri elektrik enerjisi için Kurul tarafından farklı toptan satış fiyatları belirlenebilir. (4) EÜAŞ’ın düzenlemeye tabi olmayan elektrik enerjisi tedariki kapsamındaki toptan ve perakende satış fiyatları Kurul onayına tabi olmayıp ilgili taraflar arasında serbestçe belirlenir. Dağıtım tarifesi
(1) Dağıtım tarifesi; elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan kullanıcılara eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; ilgili dağıtım şirketi için belirlenen verimlilik hedefine ulaşılması ölçüsünde, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında gerekli olan yatırım harcamaları ile yatırım harcamalarına ilişkin makul bir getiri, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti ve iletim tarifesi kapsamında ödenen tutarlar gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınarak belirlenir. (3) Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler, Kurulca belirlenen hedef oranlarını geçmemek kaydı ile dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. (4) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin belirlenmesi, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan tebliğ ile düzenlenir. (5) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklı seviyelerde belirlenebilir. (6) Dağıtım tarifesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar dağıtım şirketlerinin önerileri de değerlendirilerek Kurul tarafından belirlenir. Söz konusu usul ve esaslar tüm dağıtım bölgeleri için ortak belirlenebileceği gibi her bir dağıtım bölgesi için ayrı ayrı da belirlenebilir. Perakende satış tarifesi
(1) Perakende satış tarifesi, görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı için eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak perakende satış fiyatı ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Perakende satış fiyatı; ilgili görevli tedarik şirketi için belirlenen verimlilik hedefine ulaşılması ölçüsünde ve faaliyetin sürdürülebilmesi için makul bir getiri elde edilmesine izin verilecek şekilde; enerji tedarik maliyeti, faturalama ve tüketici hizmetleri maliyeti, perakende satış hizmeti maliyeti gibi perakende satış faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınarak belirlenir. (3) Perakende satış tarifesi, konu ile ilgili olarak Kurum tarafından çıkarılan tebliğ kapsamında düzenlenir. (4) Perakende satış fiyatı; tüketicilerin bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi esaslar dikkate alınarak farklı seviyelerde belirlenebilir. (5) Perakende satış tarifesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar görevli tedarik şirketlerinin önerileri de değerlendirilerek Kurul tarafından belirlenir. Söz konusu usul ve esaslar tüm görevli tedarik şirketleri için ortak belirlenebileceği gibi her bir görevli tedarik şirketi için ayrı ayrı da belirlenebilir. Piyasa işletim tarifesi
(1) Piyasa işletim tarifesi, piyasa işletim ücreti ile uygulamaya ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Piyasa işletim ücreti, EPİAŞ’ın piyasa işletim faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli olan sabit ve değişken maliyetlerinin karşılanması ve makul bir getiri elde edilmesine izin verecek şekilde mali sürdürülebilirlik esasına göre hazırlanır. (3) Piyasa işletim tarifesi, konu ile ilgili olarak Kurum tarafından çıkarılan tebliğ kapsamında düzenlenir. Son kaynak tedarik tarifesi
(1) Son kaynak tedarik tarifesi, görevli tedarik şirketi tarafından son kaynak tüketici grubuna yapılan elektrik enerjisi satışı için uygulanacak son kaynak tedarik fiyatı ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Son kaynak tedarik fiyatı; son kaynak tedarik tarifesine tabi tüketicilerin rekabetçi piyasaya geçmesini teşvik edecek ve son kaynak tedarikçisinin makul bir kâr etmesine imkân verecek şekilde; enerji tedarik maliyeti, faturalama ve tüketici hizmetleri maliyeti, perakende satış hizmeti maliyeti gibi son kaynak tedariki kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınarak belirlenir. (3) Kurul, sosyal ve ekonomik durumlar gözetilerek belirlenecek bir miktarın altında elektrik enerjisi tüketen tüketiciler için ayrı bir son kaynak tedarik fiyatı belirleyebilir; söz konusu tüketim miktarını piyasadaki gelişmelere paralel olarak gerekli gördüğü hallerde değiştirebilir. (4) Son kaynak tedarik tarifesi, konu ile ilgili olarak Kurum tarafından çıkarılan tebliğ kapsamında düzenlenir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Gelir Düzenlemesi Gelir düzenleme esasları